Chính phủ đề nghị tăng thuế bia hơi, giảm thuế bia lon

Dự thảo sửa đổi Luật thuế tiêu thụ đặc biệt theo hướng tăng thuế suất bia hơi, bia tươi từ 40 lên 50%. Tuy nhiên, tại buổi thảo luận sáng nay, đa số ủy viên Thường vụ Quốc hội đã không đồng ý với đề xuất này dù nó có thể mang về cho ngân sách nhà nước mỗi năm 200 tỷ đồng.

Luật hiện hành quy định bia chai, bia lon thuế suất 75%, bia hơi, bia tươi 40%. Thực hiện cam kết khi gia nhập WTO, Chính phủ đề nghị áp dụng một mức thuế suất cho các loại bia là 50%. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn, việc tăng thuế suất bia hơi sẽ giúp ngân sách tăng thu 200 tỷ đồng. Còn việc giảm thuế suất bia chai từ 75 xuống 50% sẽ giảm thu ngân sách khoảng 1.500 tỷ đồng.

"Tăng thuế suất bia hơi sẽ ảnh hưởng đến sản xuất của khoảng 120 doanh nghiệp, nhưng tác động sẽ không quá lớn. Nếu liên kết với những hãng bia lớn, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm của bia thì doanh nghiệp sẽ duy trì được sản xuất và có doanh thu lớn. Bia Hà Nam liên kết thành công với bia Sài Gòn là một ví dụ", ông Tuấn nói.

Không đồng tình với dự luật, Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng nói: "Việc liên kết, liên doanh với các hãng bia lớn không phải doanh nghiệp nào cũng làm được. Hơn nữa bia hơi là loại dành cho số đông, tăng thuế sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tiêu dùng và sản xuất của các doanh nghiệp".

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền phân tích từ năm 2006 đến nay, mức thuế suất bia hơi đã tăng từ 30 lên 40% và nếu được thông qua thì lại tăng lên 50% là quá nhiều. "Bia hơi là nước giải khát bình dân, không nên đưa vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt", ông Hiền kiến nghị.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng an ninh Lê Quang Bình, Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước đều cho rằng bia hơi phục vụ lao động nghèo. Việc tăng thuế là không hợp lý. Chủ nhiệm Bình đề nghị giữ nguyên mức thuế suất 75% đối với bia chai, bia lon, 40% đối với bia hơi, bia tươi.

Ngoài bia, Chính phủ cũng đề nghị tăng thuế suất xe dưới 10 chỗ ngồi. Cụ thể, đối với ôtô dưới 10 chỗ ngồi, mức thuế suất là 50% cho loại xe dung tích từ 2.000 cc trở xuống; mức 60% áp dụng cho xe dung tích tích trên 2.000 cc đến 3.000 cc và mức 70% cho xe trên 3.000 cc.

Theo Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn, quy định hiện nay ôtô dưới 5 chỗ thuế suất 50%, 6-15 chỗ ngồi thuế 30% là bất hợp lý và đã bị lợi dụng. Bởi loại xe 6-10 chỗ ngồi được sử dụng chủ yếu làm phương tiện đi lại cá nhân, song chỉ chịu mức thuế suất bằng 60% so với mức thuế suất cho loại xe dưới 5 chỗ. "Với việc tăng thuế ôtô, ngân sách nhà nước sẽ tăng thu 900 tỷ đồng mỗi năm", ông Tuấn nói.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cho rằng việc tăng thuế suất là cần thiết nhằm điều tiết thu nhập, hướng dẫn tiêu dùng. Tuy nhiên, việc tăng như dự luật (có loại tăng từ 30 lên 70%) là quá lớn, có thể gây biến động thị trường, tác động đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Ông Hiển đề nghị giảm thuế suất xuống dưới mức quy định trong dự luật ít nhất 10% đối với mỗi loại.

Chia sẻ băn khoăn trên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cho rằng trong điều kiện doanh nghiệp đang khó khăn do lạm phát, nếu tăng thuế đột biến có thể gây lo ngại. "Nên tăng, nhưng đừng đột biến quá", ông Hiền nói.

Thẩm quyền điều chỉnh thuế suất phải là Quốc hội. Đây là khẳng định của nhiều ủy viên Thường vụ Quốc hội trước đề nghị của Chính phủ cho phép được quy định mức thuế suất ôtô trong phạm vi tăng hoặc giảm tối đa không quá 20% và chỉ phải báo cáo với Thường vụ Quốc hội trong phiên họp gần nhất.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nói: "Không thể tiền trảm hậu tấu như thế. Định mức thuế suất phải là trách nhiệm của Quốc hội". Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước tán thành: "Quốc hội cho phép Chính phủ điều chỉnh thuế ở những mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng lớn đến sản xuất. Còn ôtô không cần thiết vội vàng".

Thẩm tra dự luật, Ủy ban Tài chính - Ngân sách khẳng định quy định như dự thảo là trái với nguyên tắc về thẩm quyền trong việc ban hành văn bản pháp luật (phải do Quốc hội quyết định), không đảm bảo tính ổn định, chặt chẽ và minh bạch, tránh quy định mang tính chủ quan.

Dự luật thuế tiêu thụ đặc biệt dự kiến được trình và thông qua vào kỳ họp Quốc hội cuối năm.